20 Kasım Çocuk Hakları Günü’nden habersiz mülteci çocuklar

  • 09:43 20 Kasım 2018
  • Güncel
İSTANBUL - BM ve UNİCEF’in açıkladığı raporlara göre, 28 milyon çocuk sığınmacı statüsünde. Bu rakam gün geçtikçe artarken, mülteci çocukların yarısından fazlası eğitim hakkından mahrum kalıyor, on binlercesi ise göç yollarında kayboluyor.
 
Dünyada savaşın etkisiyle artan şiddetin sonuçları en çok da çocukları mağdur ediyor. Savaşın etkisiyle artan göçle birlikte milyonlarca çocuk eğitim, sağlık, barınma gibi pek çok temel haklara erişemezken, milyonlarca çocuk dünyaya gözünü açar açmaz vahşetin kucağında büyüyor.
 
Göçmen çocuk sayısı son 10 yılda iki kat arttı!
 
Yerlerinden edilen çocukların sayısının son 10 yılda iki kat arttığını açıklayan UNICEF'in 'mülteci çocuklar' raporuna göre, 28 milyon çocuk savaş ve kıtlık gibi sebeplerle göçe sürüklendi. Yalnızca Suriye ve Irak’taki savaştan etkilenen çocuk sayısı 14 milyon. Raporda yerlerinden edilen 28 milyon çocuktan 10 milyonunun mülteci statüsünde olduğu ifade edilirken, 1 milyon çocuğun sığınma talebinde bulunduğu, ancak durumlarının henüz kesinleşmediği, kalan 17 milyonun da ülkelerindeki çatışmalar nedeniyle evlerini terk etmek zorunda kaldığı belirtildi.
 
Birleşmiş Milletler(BM) Mülteciler Yüksek Komiserliği, dünya genelindeki mülteci çocukların eğitimi hakkında açıkladığı rapora göre, 2017 sonu itibariyle 13 milyondan fazla çocuk sığınmacı konumunda.  Rapora göre 7 milyon 400 bin çocuk okul çağındayken bu rakam geçtiğimiz yıl yaklaşık 500 bin arttı. Bu çocuklardan sadece yarısı eğitim hakkına erişebiliyor.
 
Sığınma başvurusu yapan yaklaşık 100 bin çocuk kayıp
 
Mülteci çocukların yüzde 45'inin Suriye ve Afganistan'dan geldiğine dikkat çekilen raporda, 2015'te 78 ülkede 100 bin çocuğun refakatsiz sığınma talebinde bulunduğu kaydedildi. Sadece 2015 yılında Avrupa ülkelerine sığınma başvurusu yapan çocuklardan 96 bin 465’i ise kayıp. Kayıp çocukların büyük birçoğu insan ticaretine meta ediliyor. 2016 yılında 63 binden fazla çocuk yanında herhangi bir yakını olmadan Avrupa’ya ulaşırken, 2016 yılından bu yana yalnızca Yunanistan sınırından geçen 480 bin çocuktan 5 bin 174’üne eşlik eden hiç kimse bulunmadığı açığa çıktı.
 
Çocukların yüzde 74’ü eğitimden mahrum
 
Hacettepe Üniversitesi Göç ve Siyaset Araştırmaları Merkezi’ne göre Türkiye’deki Suriyeliler Toplumsal Kabul ve Uyum raporuna göre, Türkiye’de Ocak 2017’den bu yana 230 bin çocuk dünyaya geldi. Okul çağındaki çocuk sayısı bu rapora göre 968 bin iken, bu çocukların 500 bini okula devam edemiyor. Mülteci kamplarında yaşamayan çocukların yaklaşık yüzde 74’ü eğitim hakkından mahrum. Kamplarda yaşayan toplam 75 bin okul çağındaki çocuğun 63 bin 70 tanesi okula kayıtlı. Bu çocuklardan büyük bir kısmı dilendirilirken kapkaç ve gasp çeteleri tarafından kaçırılıyor. Ayrıca UNICEF’e göre Türkiye’de yaşamakta olup kayıtlarda görünmeyen 150 bin Suriye vatandaşının yaklaşık yüzde 20’sinin çocuk olduğu tahmin ediliyor.
 
Mülteci çocukların toplumsal yaşam içerisinde sık sık şiddete maruz kaldığı görülürken basına yansıyan haberlerden birkaçı ise şöyle:
 
* 24 Eylül 2017 tarihinde Mersin’de Suriyeli 5 yaşındaki M.D adlı çocuk katledildi. Sanık kendisine küfür edildiği için M.D’yi öldürdüğünü beyan etti. Benzer şekilde; 9 Eylül 2017 tarihinde İstanbul’da 8 yaşındaki R.A adlı Suriyeli çocuğun cansız bedeni çöp bidonunda bulundu.
 
* 11 Eylül 2017 tarihli Times Gazetesi Suriye'deki savaştan kaçarak Türkiye'ye sığınan mülteci çocukların 5-6 bin lira karşılığında fuhuşa sürüklendiğini ileri sürdü. İddialarla ilgili bir soruşturmanın açılıp açılmadığı ise bilinmiyor.
 
* 12 Eylül 2017 tarihinde İstanbul’da yapılan bir operasyon sonucu 36 Suriyeli çocuğun zorla dilendirildiği ortaya çıktı. Çocuklar ifadelerinde açlık ve sağlıksız yerlerde barınmanın yanı sıra şiddete maruz kaldıklarını beyan etmişlerdir.
 
* 17 çocuk intihar girişimde bulunmuş bunlardan 12 ‘si hayatını kaybetmiştir. 5 çocuk kuşkulu bir şekilde hayatını kaybetmiştir.
 
* 136 çocuğun toplumsal alanda; 24 çocuğun ev içerisinde,7 çocuğunda okulda darp ve cebire maruz kaldığı bilgisi elde edilmiştir.
 
* 308 çocuğun toplumsal alanda, evde ve okulda cinsel istismara maruz kaldığı basına yansıyan haberlerden elde edilmiştir.
 
* Eğitim-SEN Sendikası tarafından Eğitimde Cinsiyetçilik Raporuna göre 2017 yılının ilk beş ayında 182 çocuk okullarda ve çocukların devam ettiği eğitim ve barınma yerlerinde cinsel istismara maruz bırakıldı.
 
Hala binlerce çocuk yaşamın her alanında cinsel, fiziksel ve psikolojik şiddete maruz kalıyor. En temel ihtiyaçlarını karşılayamayan milyonlarca çocuk açlıkla sınanıyor. Kaçak yollarla göç etmeye çalışan binlerce çocuk ise yaşamını yitirmeye ve kaybolmaya devam ediyor.
 
Birleşmiş Milletler “Çocuklar ve Silahlı Çatışmalar” raporuna göre çeşitli ülkelerde 15 bin 500 çocuk katledilme ve sakat bırakılma, silahaltına alınma ve asker olarak kullanılma, insani yardımlara erişimlerinin engellenmesi gibi şoke edici hak ihlalleri ile karşı karşıya kalıyor. 20 ülkenin incelendiği raporda çocuklara yönelik olarak devlet güçlerince en az 4 bin, devlet dışı silahlı aktörlerce ise 11 bin 500’ün üzerinde hak ihlali gerçekleştirildiği biliniyor. En yüksek sayının ise Afganistan’da kayıtlara geçtiği belirtiliyor. Suriye’de ise geçmiş yıllara oranla silahaltına alınan çocuk sayısında artış yaşandığına dikkat çekilen raporda, Suriye’de bir yıl içinde en az 1 milyon 299, Somali’de ise 1 milyon 340 çocuğun katledildiği ifade ediliyor.